Kalsiy
20
Ca
Guruh
2
Davr
4
Blok
s
Protonlar
Elektronlar
Neytronlar
20
20
20
Umumiy xususiyatlar
Atom raqami
20
Atom massasi
40,078
Mass raqami
40
Turkum
Ishqoriy yer metallar
Ranggi
Kumush
Radioaktivlik
Yoʻq
Lotincha calx, ohak so'zidan
Kristall tuzilma
Yuz markazli kubik
Tarix
Kaltsiy milodiy birinchi asrdan ma'lum bo'lgan, o'shanda qadimgi rimliklar kuydirilgan ohakni kaltsiy oksidi sifatida tayyorlashgan.
Kaltsiy birinchi marta 1808 yilda ser Xampri Devi tomonidan ohak va simob(II) oksid aralashmasini elektroliz qilish orqali ajratib olindi.
Devi kaltsiyni ajratib olishga harakat qildi; Yens Yakob Berselius va Pontin simobdagi ohakni elektroliz qilish orqali kaltsiy amalgamasini tayyorlaganini eshitganda, u o'zi ham sinab ko'rdi.
Kaltsiy birinchi marta 1808 yilda ser Xampri Devi tomonidan ohak va simob(II) oksid aralashmasini elektroliz qilish orqali ajratib olindi.
Devi kaltsiyni ajratib olishga harakat qildi; Yens Yakob Berselius va Pontin simobdagi ohakni elektroliz qilish orqali kaltsiy amalgamasini tayyorlaganini eshitganda, u o'zi ham sinab ko'rdi.
Qobiqdagi elektronlar soni
2, 8, 8, 2
Elektron konfiguratsiyasi
[Ar] 4s2
Tuxum qobig'i asosan kaltsiy karbonatdan tashkil topgan
Jismoniy xususiyatlar
Faza
Qattiq modda
Zichlik
1,54 g/cm3
Erish harorati
1115,15 K | 842 °C | 1547,6 °F
Qaynash harorati
1757,15 K | 1484 °C | 2703,2 °F
Eritish issiqligi
8,54 kJ/mol
Bugʻlanish issiqligi
155 kJ/mol
Solishtirma issiqlik sigʻimi
0,647 J/g·K
Yer po‘stidagi miqdori
5%
Olamdagi miqdori
0,007%
CAS raqami
7440-70-2
PubChem CID raqami
5460341
Atom xususiyatlari
Atom radiusi
197 pm
Kovalentlik radiusi
176 pm
Elektrmanfiylik
1,00 (Poling boʻyicha)
Ionlashish potensiali
6,1132 eV
Molyar hajm
29,9 cm3/mol
Issiqlik oʻtkazuvchanlik
2,01 W/cm·K
Oksidlanish darajasi
1, 2
Qo‘llanilish sohalari
Kaltsiy qotishmalardan kislorod, oltingugurt va uglerodni olib tashlash uchun ishlatiladi.
U shuningdek alyuminiy, berilliy, mis, qo'rg'oshin va magneziy qotishmalari ishlab chiqarishda qotishma agenti sifatida ishlatiladi.
Kaltsiy uran, tsirkoniy va toriy kabi boshqa metallarni ajratib olishda qaytaruvchi agent sifatida ishlatiladi.
Kaltsiy karbonat tsement va ohak-qorishiq, so'ndirilmagan va so'ndirilgan ohak ishlab chiqarishda ishlatiladi.
U shuningdek alyuminiy, berilliy, mis, qo'rg'oshin va magneziy qotishmalari ishlab chiqarishda qotishma agenti sifatida ishlatiladi.
Kaltsiy uran, tsirkoniy va toriy kabi boshqa metallarni ajratib olishda qaytaruvchi agent sifatida ishlatiladi.
Kaltsiy karbonat tsement va ohak-qorishiq, so'ndirilmagan va so'ndirilgan ohak ishlab chiqarishda ishlatiladi.
Kaltsiy zaharli emas deb hisoblanadi
Izotoplar
Barqaror izotoplar
40Ca, 42Ca, 43Ca, 44Ca, 46CaBeqaror izotoplar
34Ca, 35Ca, 36Ca, 37Ca, 38Ca, 39Ca, 41Ca, 45Ca, 47Ca, 48Ca, 49Ca, 50Ca, 51Ca, 52Ca, 53Ca, 54Ca, 55Ca, 56Ca, 57Ca