Kaliy
19
K
Guruh
1
Davr
4
Blok
s
Protonlar
Elektronlar
Neytronlar
19
19
20
Umumiy xususiyatlar
Atom raqami
19
Atom massasi
39,0983
Mass raqami
39
Turkum
Ishqoriy metallar
Ranggi
Kumush
Radioaktivlik
Yoʻq
Inglizcha potash - pechak kuli; lotincha kalium, arabcha qali, ishqor so'zidan
Kristall tuzilma
Tana markazli kubik
Tarix
Kaliyning K belgisi Germaniya va Skandinaviyada elementning nomi bo'lgan 'kalium' dan keladi.
Kaliy metali birinchi marta 1807 yilda ser Xampri Devi tomonidan ajratib olindi, u uni kaustik potashdan yangi kashf etilgan voltaik ustun bilan eritilgan tuzning elektrolizi yordamida oldi.
Kaliy elektroliz yordamida ajratib olingan birinchi metall edi.
Kaliy metali birinchi marta 1807 yilda ser Xampri Devi tomonidan ajratib olindi, u uni kaustik potashdan yangi kashf etilgan voltaik ustun bilan eritilgan tuzning elektrolizi yordamida oldi.
Kaliy elektroliz yordamida ajratib olingan birinchi metall edi.
Qobiqdagi elektronlar soni
2, 8, 8, 1
Elektron konfiguratsiyasi
[Ar] 4s1
Parhezida kaliy kamligi bo'lgan odamlar gipokaliemiyadan aziyat chekishi mumkin
Jismoniy xususiyatlar
Faza
Qattiq modda
Zichlik
0,862 g/cm3
Erish harorati
336,53 K | 63,38 °C | 146,08 °F
Qaynash harorati
1032,15 K | 759 °C | 1398,2 °F
Eritish issiqligi
2,33 kJ/mol
Bugʻlanish issiqligi
76,9 kJ/mol
Solishtirma issiqlik sigʻimi
0,757 J/g·K
Yer po‘stidagi miqdori
1,5%
Olamdagi miqdori
0,0003%
CAS raqami
7440-09-7
PubChem CID raqami
5462222
Atom xususiyatlari
Atom radiusi
227 pm
Kovalentlik radiusi
203 pm
Elektrmanfiylik
0,82 (Poling boʻyicha)
Ionlashish potensiali
4,3407 eV
Molyar hajm
45,46 cm3/mol
Issiqlik oʻtkazuvchanlik
1,024 W/cm·K
Oksidlanish darajasi
-1, 1
Qo‘llanilish sohalari
Pottashning eng katta talabi uni o'g'it sifatida ishlatishda bo'lgan.
Kaliy o'simliklar o'sishi uchun muhim tarkibiy qism bo'lib, ko'pgina tuproqlarda uchraydi.
Kaliy nitrat poroxning asosiy portlatuvchi tarkibidir.
Kaliy gidroksid yumshoq sovunlar ishlab chiqarishda va ishqoriy akkumulyatorlarda elektrolit sifatida ishlatiladi.
Kaliy o'simliklar o'sishi uchun muhim tarkibiy qism bo'lib, ko'pgina tuproqlarda uchraydi.
Kaliy nitrat poroxning asosiy portlatuvchi tarkibidir.
Kaliy gidroksid yumshoq sovunlar ishlab chiqarishda va ishqoriy akkumulyatorlarda elektrolit sifatida ishlatiladi.
Kaliy teri va ko'zlarni to'liq himoya qilgan holda juda ehtiyotkorlik bilan ishlov berilishi kerak
Izotoplar
Barqaror izotoplar
39K, 41KBeqaror izotoplar
32K, 33K, 34K, 35K, 36K, 37K, 38K, 40K, 42K, 43K, 44K, 45K, 46K, 47K, 48K, 49K, 50K, 51K, 52K, 53K, 54K, 55K