Tantal
73
Ta
Guruh
5
Davr
6
Blok
d
Protonlar
Elektronlar
Neytronlar
73
73
108
Umumiy xususiyatlar
Atom raqami
73
Atom massasi
180,94788
Mass raqami
181
Turkum
Oʻtish metallar
Ranggi
Kulrang
Radioaktivlik
Yoʻq
Yunon mifologiyasidagi Niobening otasi Tantalos sharafiga nomlangan
Kristall tuzilma
Tana markazli kubik
Tarix
Tantal 1802 yilda Shvetsiyada Anders Ekeberg tomonidan Finlyandiyadan keltirilgan tantalit va Shvetsiyadan keltirilgan ytrotantalit minerallarida kashf etildi.
Afsuski, Uilyam Xayd Volaston Ekeberg yangi elementining aslida 1802 yilda ham kashf etilgan niobiy ekanligini da'vo qildi.
1846 yilda nemis kimyogari Genrix Roze nihoyat tantal va niobiyning turli elementlar ekanligini shubhasiz isbotladi.
Afsuski, Uilyam Xayd Volaston Ekeberg yangi elementining aslida 1802 yilda ham kashf etilgan niobiy ekanligini da'vo qildi.
1846 yilda nemis kimyogari Genrix Roze nihoyat tantal va niobiyning turli elementlar ekanligini shubhasiz isbotladi.
Qobiqdagi elektronlar soni
2, 8, 18, 32, 11, 2
Elektron konfiguratsiyasi
[Xe] 4f14 5d3 6s2
Tantal asosan kolumbit-tantalit mineralida uchraydi
Jismoniy xususiyatlar
Faza
Qattiq modda
Zichlik
16,654 g/cm3
Erish harorati
3290,15 K | 3017 °C | 5462,6 °F
Qaynash harorati
5731,15 K | 5458 °C | 9856,4 °F
Eritish issiqligi
36 kJ/mol
Bugʻlanish issiqligi
735 kJ/mol
Solishtirma issiqlik sigʻimi
0,14 J/g·K
Yer po‘stidagi miqdori
0,00017%
Olamdagi miqdori
8×10-9%
CAS raqami
7440-25-7
PubChem CID raqami
23956
Atom xususiyatlari
Atom radiusi
146 pm
Kovalentlik radiusi
170 pm
Elektrmanfiylik
1,5 (Poling boʻyicha)
Ionlashish potensiali
7,5496 eV
Molyar hajm
10,90 cm3/mol
Issiqlik oʻtkazuvchanlik
0,575 W/cm·K
Oksidlanish darajasi
-1, 2, 3, 4, 5
Qo‘llanilish sohalari
Tantal elektronika sanoatida kondensatorlar va yuqori quvvatli rezistorlar uchun ishlatiladi.
Yuqori erish nuqtasi va oksidlanishga chidamliligi metalning vakuum pech qismlari ishlab chiqarishda qo'llanilishiga olib keladi.
Tantal oksid kamera linzalari uchun sindirish ko'rsatkichi yuqori maxsus shisha tayyorlash uchun ishlatiladi.
Yuqori erish nuqtasi va oksidlanishga chidamliligi metalning vakuum pech qismlari ishlab chiqarishda qo'llanilishiga olib keladi.
Tantal oksid kamera linzalari uchun sindirish ko'rsatkichi yuqori maxsus shisha tayyorlash uchun ishlatiladi.
Tantal zaharli emas deb hisoblanadi
Izotoplar
Barqaror izotoplar
181TaBeqaror izotoplar
155Ta, 156Ta, 157Ta, 158Ta, 159Ta, 160Ta, 161Ta, 162Ta, 163Ta, 164Ta, 165Ta, 166Ta, 167Ta, 168Ta, 169Ta, 170Ta, 171Ta, 172Ta, 173Ta, 174Ta, 175Ta, 176Ta, 177Ta, 178Ta, 179Ta, 180Ta, 182Ta, 183Ta, 184Ta, 185Ta, 186Ta, 187Ta, 188Ta, 189Ta, 190Ta