Bor
5
B
Guruh
13
Davr
2
Blok
p
Protonlar
Elektronlar
Neytronlar
5
5
6
Umumiy xususiyatlar
Atom raqami
5
Atom massasi
10,811
Mass raqami
11
Turkum
Yarim metallar
Ranggi
Qora
Radioaktivlik
Yoʻq
Arabcha Buraq, forscha Burah so'zidan
Kristall tuzilma
Oddiy trigonal
Tarix
Bor birikmalari minglab yillardan beri ma'lum, ammo element 1808 yilda ser Xampri Devi hamda Gay-Lyussak va Tenar tomonidan kashf etildi.
Bor 1808 yilda ser Xampri Devi hamda Jozef Lui Gay-Lyussak va Lui Jak Tenar tomonidan ajratib olinmaguncha element sifatida tan olinmadi.
Yens Yakob Berselius 1824 yilda borni element sifatida aniqladi.
Bor 1808 yilda ser Xampri Devi hamda Jozef Lui Gay-Lyussak va Lui Jak Tenar tomonidan ajratib olinmaguncha element sifatida tan olinmadi.
Yens Yakob Berselius 1824 yilda borni element sifatida aniqladi.
Qobiqdagi elektronlar soni
2, 3
Elektron konfiguratsiyasi
[He] 2s2 2p1
Bor barcha yashil o'simliklar uchun zarur ozuqadir
Jismoniy xususiyatlar
Faza
Qattiq modda
Zichlik
2,34 g/cm3
Erish harorati
2349,15 K | 2076 °C | 3768,8 °F
Qaynash harorati
4200,15 K | 3927 °C | 7100,6 °F
Eritish issiqligi
50 kJ/mol
Bugʻlanish issiqligi
507 kJ/mol
Solishtirma issiqlik sigʻimi
1,026 J/g·K
Yer po‘stidagi miqdori
0,00086%
Olamdagi miqdori
1×10-7%
CAS raqami
7440-42-8
PubChem CID raqami
5462311
Atom xususiyatlari
Atom radiusi
90 pm
Kovalentlik radiusi
84 pm
Elektrmanfiylik
2,04 (Poling boʻyicha)
Ionlashish potensiali
8,298 eV
Molyar hajm
4,6 cm3/mol
Issiqlik oʻtkazuvchanlik
0,274 W/cm·K
Oksidlanish darajasi
1, 2, 3
Qo‘llanilish sohalari
Bor oksidi shishasozlik va keramikada ishlatiladi.
Boraks shisha tolalar ishlab chiqarishda, tozalash suyuqligi, suv yumshatuvchi, hasharotlarga qarshi, gerbitsid va dezinfektsiya vositasi sifatida ishlatiladi.
Bor kislotasi yumshoq antiseptik va yong'in o'chiruvchi sifatida ishlatiladi.
Bor ekrani yadroviy reaktorlarni nazorat qilish uchun ishlatiladi.
Boraks shisha tolalar ishlab chiqarishda, tozalash suyuqligi, suv yumshatuvchi, hasharotlarga qarshi, gerbitsid va dezinfektsiya vositasi sifatida ishlatiladi.
Bor kislotasi yumshoq antiseptik va yong'in o'chiruvchi sifatida ishlatiladi.
Bor ekrani yadroviy reaktorlarni nazorat qilish uchun ishlatiladi.
Elementar bor, bor oksid, bor kislotasi, boratlar va ko'plab organoboron birikmalari zaharli emas
Izotoplar
Barqaror izotoplar
10B, 11BBeqaror izotoplar
7B, 8B, 9B, 12B, 13B, 14B, 15B, 16B, 17B, 18B, 19B