Alyuminiy
13
Al
Guruh
13
Davr
3
Blok
p
Protonlar
Elektronlar
Neytronlar
13
13
14
Umumiy xususiyatlar
Atom raqami
13
Atom massasi
26,9815386
Mass raqami
27
Turkum
Yengil metallar
Ranggi
Kumush
Radioaktivlik
Yoʻq
Lotincha alumen, alun so'zidan
Kristall tuzilma
Yuz markazli kubik
Tarix
1761 yilda Giyton de Morvo alun tarkibidagi asosga alumin nomini taklif qildi va Antuan Lavuaze 1787 yilda buni hali kashf etilmagan metalning oksidi deb o'yladi.
Ser Xampri Devi 1808 yilda alumdagi metall asosining mavjudligini aniqladi.
Xans Kristian Ersted 1825 yilda birinchi marta metall aluminiyni nopok shaklda ajratib oldi.
Fridrih Vyoler odatda 1827 yilda metallarni ajratib olgan deb hisoblanadi.
Ser Xampri Devi 1808 yilda alumdagi metall asosining mavjudligini aniqladi.
Xans Kristian Ersted 1825 yilda birinchi marta metall aluminiyni nopok shaklda ajratib oldi.
Fridrih Vyoler odatda 1827 yilda metallarni ajratib olgan deb hisoblanadi.
Qobiqdagi elektronlar soni
2, 8, 3
Elektron konfiguratsiyasi
[Ne] 3s2 3p1
Alyuminiy normal sharoitda magnitlearga yopashmaydi
Jismoniy xususiyatlar
Faza
Qattiq modda
Zichlik
2,698 g/cm3
Erish harorati
933,47 K | 660,32 °C | 1220,58 °F
Qaynash harorati
2792,15 K | 2519 °C | 4566,2 °F
Eritish issiqligi
10,7 kJ/mol
Bugʻlanish issiqligi
293 kJ/mol
Solishtirma issiqlik sigʻimi
0,897 J/g·K
Yer po‘stidagi miqdori
8,1%
Olamdagi miqdori
0,005%
CAS raqami
7429-90-5
PubChem CID raqami
5359268
Atom xususiyatlari
Atom radiusi
143 pm
Kovalentlik radiusi
121 pm
Elektrmanfiylik
1,61 (Poling boʻyicha)
Ionlashish potensiali
5,9858 eV
Molyar hajm
9,98 cm3/mol
Issiqlik oʻtkazuvchanlik
2,37 W/cm·K
Oksidlanish darajasi
1, 3
Qo‘llanilish sohalari
Alyuminiy ichimlik bankalaridan oyna ramkalarigacha va qayiqlardan samolyotlargacha keng mahsulotlar doirasida ishlatiladi.
U elektr uzatish liniyalarida ishlatiladi.
U shuningdek oshxona anjomlari, binolarning tashqi bezatishida va minglab sanoat ilovalarda ishlatiladi.
Oz miqdorda mis, magneziy, kremniy, marganes yoki boshqa elementlar bilan qotishtirilganda turli foydali xossalar beradi.
U elektr uzatish liniyalarida ishlatiladi.
U shuningdek oshxona anjomlari, binolarning tashqi bezatishida va minglab sanoat ilovalarda ishlatiladi.
Oz miqdorda mis, magneziy, kremniy, marganes yoki boshqa elementlar bilan qotishtirilganda turli foydali xossalar beradi.
Alyuminiy zaharli ekanligi ma'lum emas
Izotoplar
Barqaror izotoplar
27AlBeqaror izotoplar
21Al, 22Al, 23Al, 24Al, 25Al, 26Al, 28Al, 29Al, 30Al, 31Al, 32Al, 33Al, 34Al, 35Al, 36Al, 37Al, 38Al, 39Al, 40Al, 41Al, 42Al