Marganets

25
Mn
Guruh
7
Davr
4
Blok
d
Protonlar
Elektronlar
Neytronlar
25
25
30
Umumiy xususiyatlar
Atom raqami
25
Atom massasi
54,938045
Mass raqami
55
Turkum
Oʻtish metallar
Ranggi
Kumush
Radioaktivlik
Yoʻq
Lotincha magnes, magnit so'zidan, piroluziтning magnit xossalaridan
Kristall tuzilma
Tana markazli kubik
Tarix
18-asrning o'rtalarida shved kimyogari Karl Vilgelm Shele xlorni ishlab chiqarish uchun piroluzitdan foydalangan.

Shele va boshqalar piroluzit yangi element tutishini bilishdi, lekin uni ajratib ololmadi.

Yoxann Gottlif Gan 1774 yilda dioksidni karbon bilan qaytarish orqali birinchi marta nopok marganets metalli namunasini ajratib oldi.
Qobiqdagi elektronlar soni
2, 8, 13, 2
Elektron konfiguratsiyasi
[Ar] 3d5 4s2
Mn
Neandertallar 50 000 yil oldin qora marganets dioksidini kosmetika sifatida ishlatgan bo'lishi mumkin
Jismoniy xususiyatlar
Faza
Qattiq modda
Zichlik
7,44 g/cm3
Erish harorati
1519,15 K | 1246 °C | 2274,8 °F
Qaynash harorati
2334,15 K | 2061 °C | 3741,8 °F
Eritish issiqligi
13,2 kJ/mol
Bugʻlanish issiqligi
220 kJ/mol
Solishtirma issiqlik sigʻimi
0,479 J/g·K
Yer po‘stidagi miqdori
0,11%
Olamdagi miqdori
0,0008%
Marganetsning
Rasm manbalari: Images-of-elements
Marganetsning kichik bo'laklari
CAS raqami
7439-96-5
PubChem CID raqami
23930
Atom xususiyatlari
Atom radiusi
127 pm
Kovalentlik radiusi
139 pm
Elektrmanfiylik
1,55 (Poling boʻyicha)
Ionlashish potensiali
7,434 eV
Molyar hajm
7,4 cm3/mol
Issiqlik oʻtkazuvchanlik
0,0782 W/cm·K
Oksidlanish darajasi
-3, -2, -1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
Qo‘llanilish sohalari
2000 yildan ko'proq vaqt davomida marganets dioksidi rangsiz shisha ishlab chiqarish uchun ishlatilgan.

Marganets dioksidi sink-karbon va ishqoriy akkumulyatorlarda katod materiali sifatida ishlatiladi.

Marganets shuningdek fotosintetik o'simliklarning kislorod ajratuvchi kompleksida faoliyat ko'rsatadi.

Dioksid shuningdek kislorod va xlor tayyorlashda va qora bo'yoqlarni quritishda ham ishlatiladi.
Ortiqcha marganets, ayniqsa kukun hikoqilishi, zaharli
Izotoplar
Barqaror izotoplar
55Mn
Beqaror izotoplar
44Mn, 45Mn, 46Mn, 47Mn, 48Mn, 49Mn, 50Mn, 51Mn, 52Mn, 53Mn, 54Mn, 56Mn, 57Mn, 58Mn, 59Mn, 60Mn, 61Mn, 62Mn, 63Mn, 64Mn, 65Mn, 66Mn, 67Mn, 68Mn, 69Mn